Vrouwelijk leiderschap is geen vrouwenzaak, het is mensenwerk

Het gesprek over vrouwelijk leiderschap in de autobranche roept soms de vraag op waarom dat gender-aspect specifiek benadrukt moet worden. Misschien logisch, maar dit ter discussie stellen gaat voorbij aan de kern. Leiderschap gaat niet om een strijd tussen mannen en vrouwen, maar om welk type leider de toekomst van onze sector nodig heeft.

We leven in een tijd waarin de samenleving sneller verandert dan ooit. Technologische innovaties volgen elkaar in hoog tempo op en de verwachtingen van klanten en medewerkers in de automotive veranderen. Van elektrische aandrijflijnen tot online sales en abonnementsmodellen: klanten verwachten snelheid, transparantie en persoonlijke aandacht, terwijl medewerkers continu nieuwe vaardigheden moeten ontwikkelen in een snel veranderende digitale wereld. In de nieuwe realiteit werkt het klassieke, hierarchische leiderschapsmodel niet meer. Command and control is vervangen door connect and collaborate. Medewerkers verwachten geen bazen, maar mensen die ze kunnen vertrouwen, die ruimte geven, leren faciliteren en richting bieden.

En dat vraagt om eigenschappen die lange tijd als vrouwelijk werden gezien: empathie, verbindingskracht, het vermogen om te luisteren, om kwetsbaarheid te tonen en om oprecht nieuwsgierig te zijn naar andere perspectieven. Maar die eigenschappen zijn niet exclusief voor vrouwen. Ze zijn menselijk. Wanneer we spreken over vrouwelijk leiderschap, lijkt het gesprek soms te verzanden in een soort wedstrijd: wie doet het beter, de man of de vrouw? Maar dat is niet waar het om gaat.

Geen tegenpolen

Wat we nodig hebben, is leiderschap dat menselijk is, leiderschap dat kracht en zachtheid weet te combineren, dat zowel doelgericht als inclusief is, dat weet wanneer je moet doorpakken en wanneer je moet vertragen om te luisteren. De beste leiders van de toekomst zijn geen tegenpolen van het verleden, maar een verrijking ervan.

Als we het echt hebben over verandering, dan kunnen we dat niet alleen overlaten aan vrouwen. Diversiteit, gelijke kansen en inclusief leiderschap zijn geen vrouwenonderwerpen. Ze raken iedereen en vragen dus ook inzet van iedereen.

Mannen spelen hierin een essentiele rol. Niet als redder, maar als bondgenoot, een die zich uitspreekt tegen ongelijkheid, ook als het ongemakkelijk is, die ruimte maakt aan tafel, ook als dat betekent dat hij zelf iets moet inleveren en die andere mannen aanspreekt in plaats van wegkijkt. Zolang mannen niet actief deelnemen aan dit gesprek, blijft het een bijzaak. Dan wordt het gezien als een vrouwenzorg. Maar dat is het niet. Het is een leiderschapsvraagstuk. Een strategische uitdaging. En vooral: een kans.

Negen vrouwelijke managers uit de autobranche analyseren in een rondetafelsessie de staat van gendergelijkheid en inclusiviteit in de sector. Het resultaat: een open en verdiepend gesprek tussen vrouwen die elk op hun eigen manier de toon zetten in de automotive. "Een gastvrouw in de showroom kan toch ook een gastheer zijn?" Lees hier het verslag van deze rondetafelsessie, waar ook Stefanie van Dijk-Meenink aan deelnam.

Onderzoek laat keer op keer zien dat divers samengestelde teams beter presteren, innovatiever zijn en meer betrokkenheid creeren. Toch blijven vrouwen, zeker in technische of traditioneel mannelijke sectoren zoals de automotive, zwaar ondervertegenwoordigd in hogere functies. Dat ligt niet aan gebrek aan talent. Het ligt aan patronen. Aan onbewuste vooroordelen. Aan systemen die ooit ontworpen zijn voor een ander tijdperk.

Ratio en empathie

Ik ben dit jaar DriveTogether gestart, niet om te wijzen op wat er mis is, maar om te bouwen aan wat beter kan. Dat kan door mensen samen te brengen die het anders willen, die het lef hebben om de status quo te bevragen en die niet bang zijn om fouten te maken, zolang we maar blijven leren.

De leider van morgen is geen man in pak of vrouw met ellebogen. De leider van morgen inspireert door echtheid en maakt ruimte voor anderen, in plaats van zelf het middelpunt te zijn. Deze leider verbindt ook ratio met empathie, richting met reflectie. En of die leider een man of vrouw is, maakt niet uit. Wat telt, is de intentie en de bereidheid om te blijven groeien.

We hoeven niet langer te kiezen tussen hard of zacht, tussen resultaat of relatie, tussen mannelijk of vrouwelijk. We mogen kiezen voor leiders die het hele palet durven te belichamen. Voor menselijk leiderschap. En ja, dat betekent dat we vrouwelijke leiders zichtbaarder moeten maken. Dat we andere rolmodellen moeten laten zien. En dat we mannen mogen uitnodigen om niet aan de zijlijn te blijven staan, maar om mee te doen. Niet om ruimte in te nemen, maar om ruimte te geven.

Stefanie van Dijk-Meenink, bekend van onder meer #DCDW, de podcast PowerVrouwen in de Automotive en als oprichter van het platform DriveTogether.